Noreg er eit sjølvstendig land

I Grunnlova står det at Noreg er eit sjølvstendig land. Det betyr at vi som bur her, bestemmer over oss sjølv.

Noreg er eit monarki

Grunnlova fortel oss at Noreg er eit monarki. Det betyr at vi har ein konge eller ei dronning som statsoverhovud. Då Grunnlova vart skriven i 1814, hadde kongen mykje makt. Slik er det ikkje lenger.

Noreg er eit demokrati

I Grunnlova står det at Noreg er eit demokrati. Noreg er eit folkestyre, og i eit folkestyre er det folket som bestemmer.

Alle som har stemmerett er med på å velje 169 kvinner og menn til Stortinget. Dei som blir valde kallar vi stortingsrepresentantar og dei tek avgjerder på vegner av heile folket.

Makta i Noreg er delt

For at ingen i skal få for mykje makt, så delar vi makta på fleire. Vi kallar det maktfordeling.

Makta er delt mellom Stortinget, regjeringa og domstolane. Desse har ulike arbeidsoppgåver og skal passe på kvarandre.

Vi har menneskerettar

Grunnlova har eit eige kapittel med menneskerettar. Desse gjeld for alle som bur i Noreg. Menneskerettane kan vere ting vi har lov til eller ting vi skal vernast mot. Til dømes:

• Ytringsfridom: Du kan seie, tenkje, skrive og meine det du vil.
• Religionsfridom: Du kan sjølv velje om du vil tru på ein gud og kva gud du vil tru på.
• Rett til utdanning: Alle har rett til ei utdanning.

Vi kan endre Grunnlova

Grunnlova har vorte endra mange gonger sidan 1814. Til dømes for å gi fleire i Noreg stemmerett. 

Det er berre Stortinget som kan endre i Grunnlova, sidan Stortinget er vald av folket.